مشکلات گردشگران در سفرهای زمینی

مجتمع های تفریحی و بین راهی در وضعیت نامناسبی به سر می برند و برای بسیاری از مسافران جاده‌های بین شهری تحمل این وضعیت دشوار است. این یکی از مشکلات عمده سفرهای زمینی است. البته قیمت پایین بلیط اتوبوس باعث می شود تا این سفرها طرفداران زیادی داشته باشد اما این دلیل بر بی توجهی به معضلات سفرهای زمینی نیست. در نظرسنجی صورت گرفته از مسافران، بسیاری از مراکز بین راهی که به عنوان محلی برای استراحت کوتاه برای مسافران در نظر گرفته شده اند، تا کنون قادر به کسب رضایت مشتریان خود به طور صد در صد نبوده‌اند.

به نقل از باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران، ایسکانیوز، در این میان وضعیت مجتمع هایی که وابسته به بخش خصوصی هستند از بقیه بهتر است. ایجاد راه و استراحتگاه‌های بین راهی در ایران زمین پیشینه ای دیرینه دارد. ایرانیان در مسیر و فواصل معین، استراحتگاه و اطراق‌گاه‌هایی ایجاد کرده بودند که محل توقف و آسایش مسافران و کاروان های تجاری و بازرگانی بوده است. اما منابع تاریخی حکایت از آن دارد که بنیانگذار احداث بناهای بین شهری، هخامنشیان بوده اند.

توسعه شبکه راه ها و مشکلات آن

در دوره‌ی اشکانیان، همانند دوره‌ی هخامنشی، توسعه‌ی راه ها و ایجاد ایستگاه های بین راهی به ویژه در مسیر تاریخی جاده ابریشم اهمیت فوق العاده ای یافت. همچنین در دوره‌ی اسلامی عوامل متعددی در شکل گیری، توسعه و گسترش کاروانسراها موثر بودند. مهم‌ترین عوامل از قبیل عوامل مذهبی، نظامی و اقتصادی می‌باشند. منشاء توسعه‌ی شبکه‌ی راه های تجاری و احداث کاروانسراهای متعدد در مسیر جاده ها و داخل شهرها در این دوره بوده است. همچنین، در دوره‌ی تیموری توسعه‌ی تجارت، معماری و ایجاد کاروانسراها شتاب بیشتری یافت. اما ئر اصل عصر طلایی ایجاد کاروانسراهای ایران، به دوره‌ی صفوی باز می‌گردد. بقایای ۹۹۹ کاروانسرایی که در در دوره‌ی صفوی ساخته شده بود هنوز در کنار جاده های ایران پا بر جاست.

امکانات رفاهی مجتمع های بین راهی

قطعا ایجاد مجتمع های خدماتی بین راهی دارای مزایای بسیاری است که از آن جمله می توان به فراهم کردن آسایش بیشتر رانندگان و مسافران با ارائه‌ی خدمات متمرکز و مناسب، کاهش میزان تصادفات جاده ای و افزایش ضریب ایمنی جاده ها، کاهش مزاحمت های ترافیکی و روان ساختن ترافیک جاده ها، ارائه‌ی اطلاعات جاده ای، توریستی و زیارتی به‌صورت شبکه‌ی سراسری، تقویت جاذبه های توریستی و تفریحی درکشور، ایجاد بستری مناسب جهت اشتغال‌زایی، اشاره کرد.

موضوع مهم این است که ایران یک گذرگاه بین المللی برای همه‌ی راه ها و همه‌ی تمدن ها است. ایران مسیر اتصال آسیا به اروپا و اروپا به قفقاز و آسیای مرکزی است. قرار گرفتن ایران در این مسیرهای ارتباطی، موجب می شود توسعه ی زیرساخت ها در حمل و نقل و گسترش احداث مجتمع های خدماتی - رفاهی را به منزله یک اقدام ضروری در نظر گرفت.

وجود این مجتمع ها با ارائه‌ی خدمات متعدد و ارزشمند و ساختار زیبا و مدرن علاوه بر اینکه چشم نواز مسافران در طول راه های کشور است بلکه، شان ملی کشور را نزد گردشگران خارجی حفظ می کند. با همه‌ی این مزایایی که برای مجتمع های خدماتی رفاهی شمرده شد به راحتی می توان به این نتیجه رسید که وجود این مجتمع ها تا چه میزان می تواند توسعه را به دنبال داشته باشد.

با استناد بر باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران، ایسکانیوز، پیش از این شهریار افندی زاده رئیس سابق سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای در باره وضعیت مجتمع های خدمات رفاهی در جاده های مواصلاتی کشور گفته بود: «طبق اصل ۴۴ قانون اساسی، سرمایه گذاران بخش خصوصی موظفند که مجتمع های خدمات رفاهی را بسازند این در حالی است که طی چند سال گذشته در حدود ۴۵۰ مجتمع ساخته شده و ۴۰۰ مجتمع در حال ساخت است و در حدود ۱۲۰ مجوز برای ساخت مجتمع های خدمات رفاهی به بخش خصوصی ارائه شده اما مهم ترین مشکلات ساخت و احداث این گونه مجتمع ها موانع وام بانکی است که باید از طریق بنگاه های زود بازده تامین شود.

عدم رعایت بهداشت در مجتمع های بین راهی

به گزارش باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران، ایسکانیوز، افندی زاده در پاسخ به این سوال که گردشگران با مشکلات بسیاری از لحاظ بهداشتی در این مجتمع ها مواجه اند گفته بود: «وظیفه سازمان راهداری ارائه مجوزها و نظارت بر ساخت آنهاست و به تنهایی نقشی در ارائه خدمات و بهره برداری از آن‌ها ندارد این در حالی است که در استان ها هم تعدادی کمیته های نظارتی تشکیل شده تا از این طریق بر نحوه‌ی عملکرد این مجتمع ها نظارت داشته باشند.»

با این وجود همچنان مشکلات زیادی در ساخت مجتمع های گردشگری به علت نبود سرمایه گذاران وجود دارد و همچنان توالت های بین راهی از بهداشت بویی نبرده و بسیاری از مجتمع های خدماتی فقط منحصر به غذا خوردن است. در ضمن همه‌ی مسیرهای مواصلاتی هم از نعمت مجتمع های خدماتی برخوردار نیستند و ظاهرا این مشکل فقط به دست بخش خصوصی حل می شود.